Χανιά

H Ομορφότερη Πόλη της Κρήτης! 

Ομορφη πόλη τα Χανιά. Η ομορφότερη της Κρήτης, μπορείς μάλιστα να πείς και της Ελλάδας ολάκερης. Τα Χανιά έχουν ομορφιά φυσική και προνομιούχα, καλοπροστατεμένη. Άγρυπνοι κέρβεροι τους από το Νότο, στέκουν οι θεόρατες Μαδάρες με το ακατάλυτο πανοραμικό μεγαλείο τους.

Από το Βοριά πάλι, η πάγχρωμη απεραντοσύνη του Κρητικού Πέλαγου, αγκαλιασμένη από τα μακροχέρικα πανώρια της ακρωτήρια. Και από ολούθε η γή της η κατακόκκινη, πρασινόμαλλη και σπαρμένη με άγρια ασημοχάρακα. Μια γή που σου φαίνεται σαρκωμένη, ψυχωμένη και ζωντανή, τόσο, που το μελετάς αν πρέπει να την πατήσεις.. –  Μανώλης Σκουλούδης, 1974

Ο νομός Χανίων βρίσκεται στη δυτική Κρήτη και συνδυάζει πολλές όμορφες παραλίες, μικρές εύφορες πεδιάδες, ψηλά βουνά και βαθιά φαράγγια, όπως το φαράγγι της Σαμαριάς. Ο Νομός Χανίων θεωρείται η πιο πράσινη περιοχή στην Κρήτη καθώς η οροσειρά Λευκά Ορη είναι υπεύθυνη για τις αυξημένες βροχοπτώσεις σε σχέση με την υπόλοιπη Κρήτη. Τα Χανιά είναι από τις αρχαιότερες πόλεις, με πλούσια και πολυτάραχη ιστορία. Σήμερα είναι η δεύτερη σε πληθυσμό πόλη του νησιού, μια πόλη που έχει διατηρήσει την παραδοσιακή της αρχιτεκτονική και διατηρεί τα περισσότερα μνημεία της από την εποχή των Ενετών και των Τούρκων. Το βενετσιάνικο λιμάνι με το φάρο και η παλιά πόλη στο κέντρο έχουν χαρίσει στα Χανιά τη φήμη της πιο γραφικής πόλης στην Κρήτη, που φιλοξενεί χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο. Υπήρξε σημαντική μινωική πόλη και έχει ταυτισθεί με την αρχαία Κυδωνία.

Τα Χανιά είναι η τοποθεσία σύμφωνα με την οποία οι Μινωίτες έκτισαν την “Κυδωνία”. Από ανασκαφές που έγιναν σε διάφορες συνοικίες, όπως αυτή στο Καστέλι, έγινε γνωστό πως η περιοχή ήταν κατοικημένη από τη Νεολιθική εποχή. Η πόλη αποτέλεσε μετά τη Μινωική εποχή μια σημαντική πόλη-κράτος με όρια από τη θάλασσα μέχρι τους πρόποδες των Λευκών Ορέων. Παιρνώντας στην βυζαντινή περίοδο η οποία διήρκεσε απο το 395 ως το 824 μ.Χ. δεν βρίσκουμε αρκετές καταγραφές. Έτσι πηγαίνοντας στην Ενετική περίοδο, μετά την τέταρτη σταυροφορία (1204μ.Χ.) και την πτώση της Βυζαντινής κυριαρχίας στην περιοχή, θα βρούμε την Κρήτη να χει δωθεί στον Βονιφάτιο τον Μομφερρατικό. Αυτός αποφάσισε να την πωλήσει στους Ενετούς για 1000 ασημένια μάρκα. Το 1252 οι Ενετοί κατάφεραν να υποτάξουν τους Κρήτες, αλλά το 1263 οι αντίπαλοί τους Γενουάτες, με τοπική υποστήριξη, πολιόρκησαν την πόλη υπό τις διαταγές του Ενρίκο Πεσκατόρε και την κράτησαν ως το 1285, όπου οι Ενετοί επέστρεψαν. Τα Χανιά επελέγησαν να είναι η έδρα του Γενικού Αρμοστή της Κρήτης και άνθησαν, λόγω της θέσης τους, ως εμπορικό κέντρο, αλλά και ως αγροτική περιοχή.

Στην αρχή οι Ενετοί ήταν σκληροί και καταπιεστικοί, αλλά σιγά σιγά οι σχέσεις τους με τους ντόπιους αναθερμάνθηκαν. Η επαφή τους με τη Βενετία βοήθησε στο να αναμειχθούν οι δύο κουλτούρες, χωρίς όμως οι Κρήτες να χάσουν τις ελληνοχριστιανικές τους παραδόσεις. Το όνομα της πόλης άλλαξε σε La Canea και οι βυζαντινές οχυρώσεις ενισχύθηκαν δίνοντας στα Χανιά τη σημερινή τους μορφή. Επίσης, μετά από την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Οθωμανούς το 1453, αρκετοί ιερείς, μοναχοί, καλλιτέχνες και άνθρωποι των γραμμάτων βρήκαν καταφύγιο στην Κρήτη βοηθώντας στην πολιτιστική ενίσχυση του νησιού. Τα Χανιά, κατά την περίοδο αυτή, περιέχουν μείγμα βυζαντινού, ενετικού και κλασικού ελληνικού πολιτισμού. Παρόλα αυτά τα τείχη της δεν κατάφεραν να αποτρέψουν τους Οθωμανούς από το να καταλάβουν την πόλη το 1645 ύστερα από δίμηνη πολιορκία. Πολιόρκησαν τα Χανιά στις 2 Αυγούστου 1645. Οι απώλειες και από τις δυο πλευρές ήταν τεράστιες. Το 1878, υπογράφτηκε η συνθήκη της Χαλέπας. Μεγάλο μέρος των Μουσουλμάνων σκοτώθηκαν ή μετακινήθηκαν στην Τουρκία.

Κατά την σύγχρονη εποχή και τελειώνοντας βρίσκουμε τα Χανιά πρωτεύουσα της ημιαυτόνομης Κρητικής Πολιτείας! Κατά τη διάρκεια αυτών των χρόνων η Κρήτη τύπωσε δικό της νόμισμα και γραμματόσημα. Η πόλη έπαψε να αποτελεί απομακρυσμένο βιλαέτι της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και έγινε κοσμοπολίτικη, ξανακερδίζοντας τον ρόλο της ως σταυροδρόμι των πολιτισμών της Ευρώπης και της Ανατολής. Παρόλα αυτά ο κύριος στόχος ήταν η ένωση με την Ελλάδα, ο οποίος πραγματοποιήθηκε έπειτα από τη στάση του Ελευθέριου Βενιζέλου προς τον πρίγκιπα Γεώργιο. Τελικά, το 1908, ο Βενιζέλος κατάφερε να εδραιώσει μια επαναστατική κυβέρνηση, η οποία αναγνωρίστηκε από τις Μεγάλες Δυνάμεις. Η μετέπειτα εκλογή του ως πρωθυπουργού της Ελλάδας το 1910 κατάφερε να ενώσει την Κρήτη με την Ελλάδα στις 1 Δεκεμβρίου 1913. Η Ελληνική σημαία υψώθηκε στο φρούριο του Φιρκά στο παλιό λιμάνι με την παρουσία του Βενιζέλου και του βασιλιά της Ελλάδας Κωνσταντίνου.

Παλιά πόλη των Χανίων!

Παρόλο που βομβαρδίστηκε και κάηκε αρκετές φορές στη μακρόχρονη ιστορία της, η παλιά πόλη των Χανίων θεωρείται από τις ομορφότερες πόλεις της Μεσογείου. Σε διάφορα σημεία ο ταξιδιώτης μπορεί να συναντήσει δείγματα όλων των πολιτισμών που πέρασαν από αυτήν. Στο κέντρο της βρίσκεται ο λόφος του Καστελίου ο οποίος κατοικείται από τη Νεολιθική εποχή και αποτελεί οχυρή θέση δίπλα στο παλιό λιμάνι. Σε αυτόν βρίσκονται το παλάτι του Ύπατου αρμοστή Κρήτης κατά την περίοδο της Κρητικής Πολιτείας, καθώς και αρχαιολογικοί χώροι από τη μινωική εποχή.

Λίγο πιο ανατολικά από το Καστέλι βρίσκεται η Σπλάντζια, η παλιά συνοικία των μουσουλμάνων, η οποία είναι πολύ ατμοσφαιρική. Στα γραφικά σοκάκια της βρίσκονται πολλά ταβερνάκια. Εκεί βρίσκεται και η εκκλησία του Αγίου Νικολάου, που κατά την ενετοκρατία ήταν ο ναός του Αγίου Νικολάου των Δομινικανών και επί της τουρκοκρατίας ήταν το κεντρικό τζαμί των Χανίων ενώ λειτουργεί ως ορθόδοξος ναός από το 1918. Έξω από τη εκκλησία βρίσκεται η Πλατεία της Σπλάντζιας με τον πλάτανο στον οποίο οι Τούρκοι απαγχόνισαν τον επίσκοπο Κισάμου Μελχισεδέκ Δεσποτάκη και τον διάκονο Καλλίνικο τον εκ Βεροίας. Στη γωνία της πλατείας βρίσκεται ο Βενετσιάνικος ναός του St. Rocco. Στην ίδια περιοχή βρίσκονται και οι μικροί ναοί της Αγίας Ειρήνης και των Αγίων Αικατερίνης και Ιωάννου του Ερημίτη. Περπατώντας προς τη μεριά της θάλασσας βλέπουμε τα Βενετσιάνικα νεώρια, τα καρνάγια, που κάποτε κατασκεύαζαν πολεμικές γαλέρες, σήμερα λειτουργούν ακόμη επισκευάζοντας βάρκες και καΐκια.

Από τη δυτική πλευρά του Καστελίου βρίσκεται η πλατεία Σαντιρβάνι, η οποία ποτελεί την τουριστική καρδιά της πόλης. Από εκεί κανείς μπορεί να επιβιβαστεί σε καραβάκια που επισκέπτονται τα βενετσιάνικα κάστρα στα νησιά των Αγ. Θεοδώρων και της Γραμβούσας. Λίγο πιο πέρα βρίσκεται η πλατεία της Τριμάρτυρης με τη μητρόπολη Χανίων και το αρχαιολογικό μουσείο που φιλοξενείται στον Βενετσιάνικο ναό του St. Francesco. Εκεί βρίσκονται και τα “Στιβανάδικα”. Είναι η περιοχή όπου βρίσκονται μαγαζιά που επεξεργάζονται δέρμα και κατασκευάζουν διάφορα δερμάτινα είδη. Το όνομά τους το πήραν από τα στιβάνια, τις κρητικές μπότες, όπου φτιάχνονταν εκεί εδώ και αιώνες. Επίσης, λίγο πιο ανατολικά βρίσκονται τα “Μαχαιράδικα”, όπου βρίσκονται πολλά παραδοσιακά μαγαζάκια που φτιάχνουν ακόμη τα κρητικά μαχαίρια.

Ακόμη πιο δυτικά, από το Καστέλι, βρίσκονται οι συνοικίες της Οβραϊκής και του Τοπανά. Η Οβραϊκή ήταν η εβραϊκή συνοικία των Χανίων τους τελευταίους αιώνες μέχρι τη μαζική εξόντωση των Εβραίων των Χανίων από τις δυνάμεις του Άξονα στο β΄ παγκόσμιο πόλεμο. Στην περιοχή υπάρχει η συναγωγή Ετζ Χαγίμ η οποία επαναλειτούργησε το 1999. Ο Τοπανάς ήταν ανέκαθεν η χριστιανική αρχοντική συνοικία της πόλης. Το όνομά της προέρχεται από το τουρκικό Top-Hane (Το χάνι με τα τόπια – μπάλες πυροβολικού – Οπλοστάσιο), αφού εκεί βρίσκονταν οι βενετσιάνικες στρατιωτικές αποθήκες. Η συνοικία αυτή, μαζί με την Οβραϊκή (ή Εβραϊκή), θεωρούνται οι ομορφότερες συνοικίες των Χανίων. Σε αυτήν βρίσκεται και το φρούριο του Φιρκά, όπου υψώθηκε η σημαία ένωσης της Κρήτης με την Ελλάδα (1-12-1913) και σήμερα λειτουργεί το Ναυτικό Μουσείο. Κρήτης.

Τέλος, το λιμάνι της παλιάς πόλης αποτελεί το ομορφότερο και τουριστικότερο σημείο των Χανίων. Η ακτή Τομπάζη, η ακτή Κουντουριώτη και η ακτή Ενώσεως με αρκετά ιστορικά κτήρια, όπως τα νεώρια, το Γυαλί Τζαμισί και το μεγάλο Αρσενάλι, όπου σήμερα φιλοξενεί το κέντρο αρχιτεκτονικής Μεσογείου. Στην οδό Ζαμπελίου βρίσκεται ένα από τα ωραιότερα δείγματα ενετικού αρχοντικού της πόλης, η καταχρηστικά αποκαλούμενη Loggia των Ενετών, διατηρώντας οικόσημο, λατινικό ρητό και σχεδόν όλα τα αρχιτεκτονικά στοιχεία της πρόσοψης. Απέναντι από την ακτή μπορεί κανείς να θαυμάσει το βενετσιάνικο φάρο του 1595 – 1601, που αποτελεί το σήμα κατατεθέν της πόλης.

Επίσης στα ανατολικά της παλιάς πόλης βρίσκεται η παραλία του Κουμ-καπί και ανάμεσα στα Νέα Καταστήματα και το Κουμ-Καπί βρίσκεται η δημοτική αγορά Χανίων. Αποτελεί ένα σταυροειδές κτήριο, που κατασκευάστηκε το 1913 στα πρότυπα της αγοράς της Μασσαλίας και από τότε φιλοξενεί διάφορα παραδοσιακά μαγαζάκια και ταβερνάκια. Ακόμα από τα δικαστήρια ξεκινά επίσης και η οδός Ηρώων Πολυτεχνείου, που οδηγεί στις συνοικίες των Ταμπακαριών και της Χαλέπας. Στη Χαλέπα βρίσκονται πολλά νεοκλασικά κτήρια από την περίοδο της Κρητικής Πολιτείας, όπως και τα τότε προξενεία των Μεγάλων Δυνάμεων. Εκεί βρίσκεται και η οικία του Ελ. Βενιζέλου, που φιλοξενεί το Εθνικό Ίδρυμα Μελετών “Βενιζέλος”, η παλιά γαλλική σχολή και το ΤΕΙ Χανίων. Επίσης στη Χαλέπα βρίσκονται και πολλές εκκλησίες, όπως η Αγ. Μαγδαληνή σε Ρώσικο ρυθμό, ή η Ευαγγελίστρια χτισμένη σε ρυθμό Μπαρόκ, καθώς και το μετέπειτα παλάτι του πρίγκηπα Γεώργιου. Στο λόφο πάνω από τη Χαλέπα, βρίσκεται ο Προφήτης Ηλίας με τους Τάφους των Ελ. και Σ. Βενιζέλου. Εκεί μπορεί κανείς να απολαύσει τον καφέ και το γλυκό του με την ομορφότερη θέα στα Χανιά.

Αξιοθέατα

  • Παλαιά πόλη και ενετικό λιμάνι
  • Τζαμί του Κιουτσούκ Χασάν
  • Ναυτικό Μουσείο Κρήτης (στο ενετικό λιμάνι)
  • Αρχαιολογικό Μουσείο Χανίων
  • Βυζαντινή και Μεταβυζαντινή Συλλογή Χανίων
  • Μητροπολιτικός Ναός Εισοδίων Θεοτόκου
  • Ναός Αγίου Νικολάου Σπλάντζιας
  • Οικία Ελ. Βενιζέλου (Χαλέπα)
  • Πολεμικό Μουσείο (Χανιά)
  • Λαογραφικό Μουσείο Χανίων
  • Καθολικός Ναός Θεοτόκου (1879), στην παλιά πόλη
  • Καθολικός Ναός Αγίου Ρόκου
  • Ιστορικό Αρχείο Κρήτης
  • Μουσείο Σχολικής Ζωής
  • Ο Ναός της Αγίας Μαρίας Μαγδαληνής στα Χανιά
  • Μουσείο Τυπογραφίας
  • Δημοτική Πινακοθήκη
  • Κέντρο Αρχιτεκτονικής Μεσογείου (ΚΑΜ)
  • Αρχαία Απτέρα στον Αποκόρωνα
  • Μνημείο Μικρασιάτισσας Μάνας (οδός Κισσάμου και Μπότσαρη)
  • Νεό Αρχαιολογικό Μουσείο Χανιών (υπό αποπεράτωση, στην περιοχή Χαλέπας)
  • Μουσείο Χημείας

Δεν θα μπορούσαμε να παραλείψουμε και τις προσωπικότητες που γεννήθηκαν στα Χανιά όπως: 

  • Ο Ελευθέριος Βενιζέλος, Πρωθυπουργός της Ελλάδας
  • Ο Κωνσταντίνος Μάνος, Πολιτικός του 19ου αιώνα και ποιητής
  • Ο Κώστας Καρυωτάκης, συγγραφέας
  • Ο Αλέξης Μινωτής και ο Μάνος Κατράκης
  • Η Ιωάννα Καρυστιάνη

The Say Greece Team

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s