Μονεμβασιά

Mέσα στα μεσαιωνικά τείχη της Μονεμβασιάς βρίσκεται μια από τις πιο καλοδιατηρημένες και ζωντανές καστροπολιτείες στην Ελλάδα! Η Μονεμβάσια ή Μονεμβασία ή Μονεμβασιά είναι μια μικρή ιστορική πόλη της ανατολικής Πελοποννήσου, της επαρχίας Επιδαύρου Λιμηράς, στο Νομό Λακωνίας. Είναι περισσότερο γνωστή από το μεσαιωνικό φρούριο, επί του ομώνυμου “Βράχου της Μονεμβασιάς”, που αποτελεί στην κυριολεξία μικρή νησίδα που συνδέεται με γέφυρα σε σχηματιζόμενο λαιμό συνολικού μήκους 400 μέτρων με τη σημερινή παράλια κατ΄έναντι πόλη επί της λακωνικής ακτής. Στα διασωθέντα κτήρια και τις δομές στο κάστρο περιλαμβάνονται αμυντικές  κατασκευές του εξωτερικού κάστρου και αρκετές μικρές βυζαντινές εκκλησίες.

Πολλές από τις οδούς είναι στενές και κατάλληλες μόνο για τους πεζούς. Ο κόλπος της Παλαιάς Μονεμβασιάς βρίσκεται στο Βορρά.

Το παρωνύμιο της Μονεμβασιάς είναι Γιβραλτάρ της ανατολής, επειδή τυγχάνει να είναι σε σμίκρυνση πανομοιότυπη με τον βράχο του Γιβραλτάρ. Μπαίνοντας στην πόλη ο κεντρικός δρόμος με το βυζαντινό καλντερίμι οδηγεί στη Κεντρική Πλατεία με το παλαιό κανόνι και την Εκκλησία του Ελκομένου Χριστού.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της ιστορίας της, η Μονεμβασιά, αποτέλεσε το αντικείμενο του πόθου επίδοξων κατακτητών, οι οποίοι, συνειδητοποιώντας την γεωπολιτική της σημασία, διαρκώς προχωρούσαν σε απόπειρες να τη θέσουν υπό την κυριαρχία τους. Η μοίρα της Μονεμβασιάς ήταν παράλληλη με τη σφαίρα επιρροής των εκάστοτε Μεγάλων Δυνάμεων. Συναντάμε έτσι την Μονεμβασιά κατά περιόδους υπό τους Φράγκους, τους Βυζαντινούς, τους Ενετούς, τον Πάπα, τους Τούρκους. Οι κάτοικοί της, στο πλαίσιο όλων αυτών των εξελίξεων, προσπάθησαν και διατήρησαν την ταυτότητά τους. Υποστήριζαν τις θέσεις τους και καθώς αντιστέκονταν δυναμικά, επιτύγχαναν την ικανοποίηση των αιτημάτων τους για σχετική αυτονομία και διατήρηση των προνομίων τους.

Tι θα δείτε στην Μονεμβασιά;
Στην περιοχή του Δήμου Μονεμβασιάς λειτουργούν τρία μουσεία. Το σημαντικότερο είναι η Αρχαιολογική Συλλογή στο Κάστρο της Μονεμβασιάς. Τα ευρήματα της Συλλογής αποκαλύπτουν την ιστορική εξέλιξη της πόλης από την παλαιοχριστιανική περίοδο μέχρι τα χρόνια της Τουρκοκρατίας. Μιαν εντελώς διαφορετική πτυχή της περιοχής παρουσιάζουν τα δύο λαογραφικά μουσεία στη Ρειχιά και στις Βελιές. Αυτά αφηγούνται την καθημερινή ζωή στα χωριά της Μονεμβασιάς κατά τους περασμένους αιώνες, τους τρόπους βιοπορισμού στην αγροτική κοινωνία της Πελοποννήσου καθώς και τα ήθη και έθιμα των κατοίκων. Εικόνες από την αγροτική ζωή της περιοχής δίνουν και ο εντυπωσιακός, πλήρως λειτουργικός, Νερόμυλος των Ταλάντων καθώς και το αναπαλαιωμένο Λιοτρίβι. Ένα μικρό αλλά πόλύ ενδιαφέρον μουσείο αργυροχρυσοχοΐας βρίσκεται στο κεντρικό καλντερίμι του Κάστρου της Μονεμβασιάς.

Λίγα λόγια και για το ποιά είναι τα ιστορικά μνημεία της Μονεμβασιάς!

  • Κάστρο Αγίας Παρασκευής Μεσοχωρίου: Ο αρχαιολογικός χώρος του Κάστρου της Αγίας Παρασκευής Μεσοχωρίου αποτελεί προστατευόμενο μνημείο πολιτιστικής κληρονομιάς, ενώ το ελικοειδές μονοπάτι που οδηγεί στα ενδότερα του Κάστρου, προσφέρει στον επισκέπτη μαγευτική θέα.
  • Παυσανίας: Κατά την περιήγηση του στην περιοχή του σημερινού Δήμου Μονεμβασίας, ο Παυσανίας αναφέρεται σε θέσεις και μνημεία, σημάδια των οποίων ο σημερινός επισκέπτης μπορεί να αναγνωρίσει ακόμη και σήμερα, 1.900 περίπου χρόνια μετά.
  • Αρχαία Ασωπός – Πλύτρα: Σήμερα αρχαία λείψανα είναι ορατά στην ακτή, αλλά και μέσα στη θάλασσα, όπου έχει καταβυθιστεί μεγάλο μέρος της αρχαίας πόλης. Στην ακτή σώζονται ταφικά μνημεία, δύο τουλάχιστον λουτρικά οικοδομήματα, ένα από τα οποία με ψηφιδωτά δάπεδα, καθώς και λείψανα άλλων κτηρίων, δεξαμενών κ.τ.λ.
  • Παλαιόκαστρο: Χρησιμοποιήθηκε ως καταφύγιο των κατοίκων της περιοχής κατά τις πειρατικές και Τουρκικές επιθέσεις. Χαρακτηρίζεται ιδανικός τόπος για όλους, αλλά κυρίως για τους φυσιολάτρες περιπατητές.
  • Αρχαία Επίδαυρος Λιμηρά: Η Επίδαυρος Λιμηρά, ευρισκόμενη βόρεια από τη σημερινή Μονεμβάσια, υπήρξε μια από τις σημαντικότερες αρχαίες πόλεις της Λακωνίας. Σήμερα διακρίνονται τα λείψανα της ακρόπολης της πόλης στην περιοχή του σύγχρονου Αγίου Iωάννου Μονεμβασίας.
  • Φάρος Καβομαλιά: Ο πέτρινος φάρος του κατασκευάστηκε το 1860 περίπου, λειτούργησε το 1883 και το 2006 χαρακτηρίστηκε ως διατηρητέο μνημείο. Αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους φάρους του Ελληνικού φαρικού δικτύου και είναι πασίγνωστος στους ναυτικούς όλης της γής.
  • Τείχη αρχαίων Κυφάντων: O αρχαιολογικός χώρος είναι γνωστός στους κατοίκους της περιοχής ως το Καστράκι και βρίσκεται μεταξύ των οικισμών Βρύση και Παραλία δεξιά στην κορυφή λόφου. Πιθανότατα αποτελεί μέρος της ακρόπολης της πόλεως Κύφαντα που αναφέρονται από τον περιηγητή Παυσανία. Σήμερα διακρίνονται μόνο τα τείχη με περίμετρο 300 μέτρων περίπου.
  • Λαξευτό Ασκληπιείο: O αρχαιολογικός χώρος βρίσκεται πριν τον οικισμό Βρύση και πίσω από τις κοινοτικές δεξαμενές, σε σπηλιές που βρίσκονται στους πρόποδες του βράχου. Εκεί διακρίνονται στο βράχο λαξευτοί λουτήρες και ορθογώνιες κόγχες για εναπόθεση αντικειμένων ή αναθημάτων και είναι πιθανόν να αποτελούν κατάλοιπα λατρευτικού χώρου του Ασκληπιού.
  • Κάστρο του Ζάρακα: O αρχαιολογικός χώρος ή κάστρο του Zάρακα βρίσκεται στο βόρειο τμήμα του όρμου του Γέρακα, ακριβώς πίσω από τα σπίτια του οικισμού, στη θέση όπου έχουν εντοπιστεί ίχνη προϊστορικής κατοίκησης και διακρίνονται σήμερα τμήματα αρχαίου τείχους, κατοικιών πιθανότατα της ελληνιστικής και μεταγενέστερης εποχής.
  • Γερμανικό Παρατηρητήριο: Το Γερμανικό Παρατηρητήριο βρίσκεται λίγα χιλιόμετρα από τα Βελανίδια. Το πέτρινο κτίσμα κατασκευάστηκε κατά τη διάρκεια του Β Παγκόσμιου Πολέμου από τους Γερμανούς, προκειμένου να ελέγχουν το Αιγαίο Πέλαγος, καθώς από το σημείο αυτό φαίνονται τα νησιά του Αιγαίου, ο Καβομαλιάς και η Κρήτη. Οι άντρες όλης της περιοχής είχαν επιστρατευτεί για την κατασκευή του έργου αυτού.

Τέλος δεν θα μπορούσαμε να μην μιλήσουμε για τον Γιάννη Ρίτσο! Ποια πόλη, ποια πατρίδα δεν θα ήταν έτσι περήφανη, εάν είχε γεννήσει ένα τόσο σπουδαίο άνθρωπο, ένα τόσο μεγάλο ποιητή, όπως τον Γιάννη Ρίτσο. Η Μονεμβασιά που τόσο αγαπήθηκε και τραγουδήθηκε από τον Ρίτσο, τον τιμά, ως ελάχιστο χρέος, κάθε χρόνο με εκδηλώσεις με γνώμονα την ποιότητα και με στόχο να αναδειχτεί η πολύπλευρη προσωπικότητα του ποιητή και να μυηθεί κυρίως η νέα γενιά στα βαθιά πανανθρώπινα μηνύματα από τη ζωή και το έργο του.

«Να με θυμόσαστε – είπε
χιλιάδες χιλιόμετρα περπάτησα
χωρίς ψωμί , χωρίς νερό,
πάνω σε πέτρες κι αγκάθια
για να σας φέρω ψωμί
και νερό και τριαντάφυλλα-
να με θυμόσαστε».

The Say Greece Team

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s